TopThi — Vòng học tập thích ứng cho luyện thi THPT và ĐGNL
TopThi biến mỗi lần làm bài thành dữ liệu chẩn đoán, rồi dựa trên khoa học học tập để quyết định học sinh nên luyện gì tiếp theo. Đây là living lab của XO Edu Lab, đang vận hành thật tại topthi.vn.
Bài toán
Luyện đề nhiều chưa chắc đã tiến bộ. Muốn cá nhân hóa thật, hệ thống phải biết học sinh yếu ở kỹ năng nào, cho luyện đúng chỗ, và chứng minh được điểm tăng là thật.
Điểm tổng không nói học sinh yếu ở đâu
Một con số 6,5 điểm không cho học sinh biết phải luyện gì tiếp theo. Cần đo năng lực theo từng kỹ năng.
Luyện ngẫu nhiên tạo cảm giác tiến bộ
Làm lại đề quen cho điểm luyện tăng đều nhưng dễ thành học tủ. Tiến bộ phải được đo trên câu hỏi mới.
Kho câu hỏi lớn nhưng chưa có cấu trúc
Hàng trăm nghìn câu chưa gắn kỹ năng, nhãn độ khó lệch, có câu sai đáp án. Không có dữ liệu sạch thì không cá nhân hóa được.
Phân tích không được làm chậm việc nộp bài
Mọi tính toán năng lực chạy nền qua hàng đợi. Học sinh nhận kết quả ngay, hồ sơ năng lực cập nhật ngay sau đó.
Bản đồ chức năng
Question Bank Engine
- Bản đồ kỹ năng theo Môn · Lớp, bám chương trình GDPT 2018 và các kỳ thi ĐGNL
- Gắn nhãn kỹ năng bằng AI, có người duyệt
- Hiệu chỉnh độ khó từ dữ liệu làm bài thật
- Tự phát hiện câu nghi sai đáp án, có kênh học sinh báo lỗi và AI kiểm tra lại
- Câu nghi lỗi tự động bị loại khỏi đề tự sinh
Exam Engine
- Đề cố định và đề sinh tự động theo từng học sinh
- Đủ dạng câu GDPT 2018: trắc nghiệm, đúng/sai nhiều ý, trả lời ngắn, đọc hiểu theo chùm
- Chấm tự động ngay khi nộp
- Thời gian làm bài xác thực phía server, lưu snapshot đáp án
Adaptive Learning Engine
- Mô hình năng lực Elo/IRT theo từng học sinh và từng kỹ năng
- Test đầu vào phân bổ câu theo trọng số đề thi
- Đề luyện hằng ngày xen kẽ chủ đề, độ khó vừa sức
- Đồ thị kỹ năng tiên quyết: chuyển sang luyện kiến thức nền khi nền còn yếu
- Lịch ôn giãn cách SM-2 tự chốt từ kết quả làm bài
Learning Analytics
- Điểm dự kiến có khoảng tin cậy và 3 chủ đề đáng đầu tư nhất
- Hồ sơ năng lực theo kỹ năng cho học sinh và cho admin
- Báo cáo hiệu quả học tập: đánh giá định kỳ trước/sau, độ lệch của điểm dự kiến
- Retention D1/D7/D30, nguồn vào đề thi
Vòng học tập TopThi
Đây là một vòng lặp: kết quả bước 5 quay về bước 2 (Chẩn đoán), và đề luyện ngày mai được tính lại từ đó.
Khoa học phía sau
Mỗi quyết định thiết kế của TopThi dựa trên một cơ chế học tập đã được nghiên cứu kiểm chứng. Nguồn chính: Make It Stick (Brown, Roediger, McDaniel, 2014) và How People Learn I & II (National Academies, 2000, 2018).
Hiệu ứng kiểm tra
Tự nhớ lại giúp nhớ lâu hơn đọc lại. Trả lời sai rồi được phản hồi cũng là một lần học.
Học sinh luyện bằng đề ngắn mỗi ngày, không đọc lại tài liệu. Mỗi câu sai trở thành dữ liệu chẩn đoán.
Luyện giãn cách
Ôn cách quãng, vào lúc sắp quên, giúp nhớ bền hơn học dồn.
Lịch ôn SM-2 riêng cho từng kỹ năng của từng học sinh.
Luyện xen kẽ
Trộn nhiều dạng bài buộc người học nhận diện cần dùng cách giải nào, giống đề thi thật.
Mỗi đề luyện trộn 3–4 chủ đề, mỗi chủ đề ít nhất 2 câu.
Khó khăn mong muốn & vùng phát triển gần
Bài phải đủ khó để người học cố gắng, nhưng vẫn vượt qua được.
Độ khó câu chọn để học sinh làm đúng khoảng 70%. Khi kiến thức nền còn yếu, hệ thống chuyển sang luyện kỹ năng tiên quyết.
Đánh giá hình thành & phản hồi
Phản hồi có tác dụng khi cụ thể, đến đúng lúc và chỉ ra bước tiếp theo.
Học sinh nhận báo cáo theo kỹ năng, thấy lỗi tư duy dưới phương án chọn sai, và biết 3 chủ đề đáng đầu tư nhất.
Đo năng lực & kiểm chứng
Năng lực và độ khó câu hỏi đặt trên cùng một thang đo. Tiến bộ phải được đo trên câu hỏi mới.
Hệ thống dùng mô hình Elo/IRT có hiệu chỉnh đoán mò, và đánh giá định kỳ bằng câu học sinh chưa từng gặp.
TopThi tối ưu cho tiến bộ thật, không tối ưu cho cảm giác tiến bộ. Luyện tập hiệu quả thường thấy khó hơn và chậm hơn.
Đề luyện cá nhân mỗi ngày
Mỗi lần học sinh mở trang Luyện tập, hệ thống tính lại đề hôm nay từ toàn bộ lịch sử làm bài. Không có lịch 30 ngày soạn sẵn.
- 15 câu, 3–4 chủ đề xen kẽ
- Điểm dự kiến theo môn
- Ưu tiên kỹ năng đến hạn ôn
Ghi chú kỹ thuật
Xem lại bài: biết vì sao sai
Mỗi phương án sai gắn với một lỗi tư duy điển hình. Học sinh chọn sai sẽ thấy giải thích ngay dưới phương án mình vừa chọn.
- Ghi chú lỗi tư duy theo phương án
- Báo lỗi câu hỏi
- Giải thích có kiểm chứng
Ghi chú kỹ thuật
Đo tiến bộ trên câu hỏi mới
Bài đánh giá định kỳ lấy từ một ngân hàng câu riêng và loại mọi câu học sinh đã gặp, nên điểm tăng không phải do quen đề.
- Đánh giá 7 ngày/lần
- Năng lực theo từng kỹ năng
- Báo cáo hiệu quả cho admin
Ghi chú kỹ thuật
Kiến trúc hệ thống
Backend
Frontend
Admin
Dữ liệu & hạ tầng
Tích hợp
"Mô hình đầu tiên của chúng tôi cộng điểm thành thạo theo số câu đã làm, nên học sinh đoán bừa vẫn được xếp loại "khá". Khi chuyển sang mô hình Elo/IRT, nhiều chủ đề trước đó bị đánh giá quá cao. Bài học: không có bản đồ kỹ năng và dữ liệu sạch thì AI không cá nhân hóa được gì, và phần lớn công sức nằm ở đó."— Đội ngũ XO Edu Lab